Od kasabe do medernog grada-Clanak iz POLITIKE

Sarajevo-KZN-Potpisivanje protokola o saradnji Historijskog arhiva Sarajevo i Istorijskog arhiva RAS Novi Pazar,inserti,00:44
November 13, 2018

Od kasabe do medernog grada-Clanak iz POLITIKE

14.maja 2011. godine predstavljanjem izložbe “Novi Pazar od kasabe do modernog grada”, Istorijski arhiv “Ras” se priključio manefistaciji “NOĆ MUZEJA” zajedno 60 gradova u Republici Srbiji. Istorijski arhiv “RAS” ujedno je slavio 35.godina od svog osnivanja ali istovremeno svoje uspešne i raznovrsne delatnosti.

Od kasabe do grada

U Istorijskom arhivu „Ras” posetioci mogu da vide izložbu fotografija i kopiju prvog pisanog dokumenta koje na svoj način govore o prošlosti Novog Pazara

Novi Pazar– Glavnim novopazarskim sokakom, sada Ulicom 28. novembra, tekao je potok. Voda je bila bistra i tu su se muslimanski vernici ritualno umivali (uzimali abdest) pred odlazak u džamije na molitve. O tome svedoči i jedna od najstarijih fotografija Novog Pazara, koju posetioci mogu da vide u Istorijskom arhivu „Ras“, u okviru izložbe pod nazivom „Od kasabe do modernog grada“.

 

Pored ove, izložene su i 184 fotografije koje na svoj način govore o prošlosti ovog grada. Izložena je i kopija prvog pisanog dokumenta u kome se 1461.godine prvi put pominje Novi Pazar, a po kome Malo vijeće Dubrovačke Republike ovde postavlja svog konzula. Tu je i prva stranica Novopazarskog sidžila, sudskog protokola na arapskom pismu iz 1766. godine, zatim dvojezični ugovori iz 19. veka, pa kopija priznanice od tri groša koja je 1902. godine izdata jednom žitelju Sjenice za pomoć u izgradnji pruge Istanbul–Medina. O istoriji ovog kraja svedoče i fotografije manastira Sopoćani, Petrove crkve i Đurđevih stupova iz vremena kad su bili u ruševinama.

Novi Pazar je do balkanskih ratova 1912. godine bio u sastavu Turske. Da međudržavne granice nisu bile prepreka za ljude potvrđuje fotografija iz 1908. godine potpisana kao prijateljska poseta predstavnika novopazarske opštine susednoj Raški, u Srbiji.

Znatiželju posetilaca ipak više privlače fotografije. Nekih zdanja i izgleda nekih delova grada sećaju se samo stariji Novopazarci, pa je ovdašnji vremešni hroničar Ramiz Crnišanin imao dosta posla da mlađima objasni gde je šta bilo i šta je kako izgledalo. Na mestu gde se sada nalazi zgrada gradske uprave bile su zanatske radnje i Ejup-begova džamija. U zdanju gde je sada sedište Bošnjačkog nacionalnog veća do pre rata bio je Vukosavljevića hotel. Hotel „Vrbak“, sada nezaobilazan na razglednicama Novog Pazara, nije postojao do sedamdesetih godina prošlog veka. Predratna porodica Ivković imala je hotel sa istim imenom i na istom mestu, ali mnogo manji. Ranko Ivković je sagradio i prvu hidrocentralu u ovom gradu tridesetih godina prošlog veka. Na starim fotografijama Novog Pazara nema visokih zgrada, pa crkva Svetog Nikole i minareti džamija nadvisuju sve krovove kuća. Dvospratna kuća Šemsi-bega Čavića, sada upravna zgrada „Uniproma“, bila je jedna od najvećih i najlepših. Vlasništvo porodice Čavić bio je i jedan od prvih automobila koji su stigli u ovaj grad…

Svaka fotografija je priča za sebe, o ljudima, burnoj istoriji ovog kraja, nekadašnjem, stariji su skloni da kažu, lepšem životu.

– Na ovaj način Arhiv „Ras“ želi da obeleži 35 godina postojanja – kazao je direktor Zoran Popović. On podseća na bogatu arhivsku građu u ovoj ustanovi, koju pojedinci koriste za lične ili naučne potrebe, a na ovaj način makar deo tog bogatstva daje se na uvid široj publici.

– Izložba je i svedočanstvo kako je Novi Pazar od turske kasabe rastao i razvijao se u moderan grad, kakav je danas – kaže Popović.

  1. Bakračević

 

link za vest:

http://www.politika.rs/rubrike/Srbija/Od-kasabe-do-grada.lt.html

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *