O arhivu

     Istorijski arhiv Ras u Novom Pazaru je institucija kulture koja se bavi poslovima zaštite arhivske grade i registraturskog materijala na teritoriji opština Novi Pazar, Sjenica i Tutin.

     Ovo područje se nalazi u jugozapadnom delu Srbije okruženo visokim planinama Golijom, Rogoznom, Mokrom gorom, Gliljevom, Ozrenom, Javorom i Pešterskom visoravni. Brojne reke, pećine, kao i termalni izvori, toliko su privlačni da ih vredi videti i doživeti. Novi Pazar, lociran u zvezdastoj dolini reka: Jošanice, Trnavske, Raške, Deževske i Ljudske, sa sto naseljenih mesta i sa oko 120.000 stanovnika, oduvek je bio ekonomski i kulturni centar ovog područja.

Slovensko stanovništvo nastanjuje prostor Balkanskog poluostrva početkom sedmog veka. Jedna od najgušće naseljenih teritorija bila je dolina reke Raške. Tu je ubrzo formiran Srpski plemenski savez, iz koga je u dvanaestom veku konstituisana nezavisna srpska država Raška, čiji je tvorac bio veliki župan Stefan Nemanja, rodonačelnik srpske dinastije Nemanjića.

    Nakon osnivanja Arhivskog odeljenja izdvojena su sredstva za adaptaciju zgrade koja se nalazila u Ulici Gojka Bačanina u Novom Pazaru, svojina Ilije Jeumovića, koju je vlasnik zaveštao Skupštini opštine Novi Pazar, a Skupština opštine, nakon preuređenja, zgradu je ustupila Arhivskom odeljenju na korišćenje. Od 1980. godine Arhiv radi u zgradi pravosudnih organa, gde se i danas nalazi.

Istorijski arhiv "Ras" u Novom Pazaru od svog osnivanja do danas bavi se organizovanim radom na evidentiranju arhivske građe, nastale radom značajnih stvaralaca, i njenim prikupljanjem na jednom mestu radi sređivanja, zaštite i korišćenja za naučna istraživanja, ostvarivanja prava pravnih i fizičkih lica. Ostvareni su značajni rezultati na zaštiti arhivske građe kao kulturnog dobra.